Sự thay đổi này làm nổi bật bối cảnh thị trường hiện tại đã khiến xuất khẩu Trung Quốc giảm khả năng cạnh tranh mạnh tại Đông Nam Á. Khi giá PP nội địa tăng, nguồn cung khan hiếm hơn và chi phí vận tải nội Á leo thang, các nhà bán hàng ngày càng ưu tiên duy trì mặt bằng giá cao dù có thể ảnh hưởng đến sản lượng bán ra trong một thị trường thiếu nhu cầu.
Chào giá Trung Quốc dẫn dắt đợt tăng PP mới nhất tại Đông Nam Á
Sau một giai đoạn ổn định ngắn vào cuối tháng 8, thị trường PP nhập khẩu Đông Nam Á đã lấy lại đà tăng giá khi bước sang tháng 9, với các nhà bán hàng nâng giá chào giữa bối cảnh giá dầu thô tương lai tăng vọt và giá propylene giao ngay ổn định ở mức cao hơn. Hàng Trung Quốc nổi bật là động lực chính của đợt tăng giá mới nhất, với nguồn cung bị siết chặt tại Trung Quốc, cùng với các gián đoạn hậu cần, khiến nguồn cung Trung Quốc ít dư địa cạnh tranh về giá. Tuy nhiên, ảnh hưởng của các yếu tố hỗ trợ này vẫn bị hạn chế một phần bởi nhu cầu yếu, khi người mua tiếp tục hạn chế mua vào do mặt bằng giá cao.
Tính đến tuần kết thúc ngày 4 tháng 9, giá chào hàng PP xuất xứ Trung Đông ở mức gần như không đổi, trong khi các lô hàng xuất xứ ASEAN tăng $20-50/tấn so với tuần trước. Chào hàng Trung Quốc ghi nhận mức tăng mạnh mẽ hơn, lên đến $60/tấn, với mức cao nhất vượt $1300/tấn CIF Đông Nam Á, thanh toán tiền mặt, đạt $1320/tấn.
Theo Chỉ số Giá ChemOrbis, giá bình quân tuần của hàng Trung Quốc chỉ thấp hơn hàng ASEAN đúng $5/tấn. Đáng chú ý hơn, giá bình quân tuần của hàng Trung Quốc cao hơn hàng Trung Đông $10/tấn, cho thấy lợi thế giá trước đây của Trung Quốc tại Đông Nam Á đã bị xói mòn đáng kể.
Xu hướng tăng giá tại Đông Nam Á cũng diễn ra song song với thị trường homo-PP raffia và injection nội địa và xuất khẩu Trung Quốc tăng mạnh, được hỗ trợ bởi chi phí nguyên liệu cao, giá tương lai Dalian tăng mạnh và nguồn cung thắt chặt. Giá chào PP nội địa Trung Quốc tăng mạnh hàng tuần ở mức CNY300-450/tấn ($45-67/tấn), trong khi giá xuất khẩu tăng $10-30/tấn tuần qua tuần trong 3 tuần liên tiếp, củng cố lập trường cứng rắn của các nhà bán hàng Trung Quốc tại thị trường Đông Nam Á lân cận.
Hơn nữa, lập trường kiên định của các nhà bán hàng Trung Quốc cũng thể hiện trong các giao dịch thực tế. Một thương vụ homo-PP raffia Trung Quốc được cho là đã chốt tại Việt Nam ở mức $1200/tấn CIF, thanh toán tiền mặt, ngang bằng với các chào hàng Trung Đông đang lưu hành. Tuy nhiên, các giao dịch vẫn rất ít, cho thấy lập trường giá cao của nhà bán chưa thực sự chuyển hóa thành doanh số bán mạnh hơn trong bối cảnh nhu cầu còn yếu và người mua vẫn kháng cự mức giá cao.
Hạn chế nguồn cung củng cố vị thế nhà bán Trung Quốc
Việc giá chào Trung Quốc tăng mạnh có liên quan chặt chẽ đến sự bị siết chặt nguồn cung trong nước. Các thương nhân Trung Quốc cho biết nguồn cung nguyên liệu đầu vào ngày càng hạn chế hơn so với tồn kho nội địa vốn đã thấp, trong khi các đợt vận hành lại nhà máy bị trì hoãn từ bảo dưỡng trước đó và số lượng lớn các lần bảo trì mới tại miền Nam Trung Quốc tiếp tục hạn chế nguồn cung PP. Một nguồn tin từ nhà sản xuất trong nước cho biết: “Nguồn cung trong nước vẫn đặc biệt eo hẹp đối với các loại raffia, fiber và PPBC dù tổng công suất hoạt động PP đã tăng lên khoảng 70%.”
Mặc dù một số nhà máy dự kiến sẽ tái khởi động tại Trung Quốc, các hạn chế nguồn cung vẫn còn đáng kể trong ngắn hạn. Theo Công cụ ChemOrbis Supply Wizard, hơn 1,4 triệu tấn công suất PP đã được dừng trong tháng 9, trong khi chỉ khoảng 199.000 tấn bị mất công suất dự kiến trong tháng 10. Việc mất công suất lớn trong tháng 9 vì vậy đã hạn chế nguồn cung ngắn hạn, dù triển vọng nguồn cung sẽ được cải thiện trong thời gian tới.
Tình hình nguồn cung cũng được các thành viên thị trường tại Đông Nam Á viện dẫn là nguyên nhân lớn thúc đẩy đợt tăng giá mới nhất. Một thương nhân tại Việt Nam nhận định: “Giá tăng mạnh sau kỳ nghỉ lễ vì nguồn cung tại Trung Quốc thắt chặt, dù người mua vẫn chỉ chọn mua khi thật sự cần thiết vì giá hiện tại quá cao và thực tế nhu cầu vẫn yếu.”
Hậu cần góp phần siết thêm nguồn cung từ Trung Quốc
Các gián đoạn về hậu cần tiếp tục làm phức tạp quá trình vận chuyển PP Trung Quốc sang Đông Nam Á. Các cảng container lớn, đặc biệt tại Thượng Hải và Ninh Ba, tiếp tục đối mặt với tình trạng ùn tắc và chậm trễ khi nhiều cơn bão liên tiếp ảnh hưởng đến Trung Quốc. Bão Saudel đổ bộ lần thứ ba dọc bờ biển tỉnh Phúc Kiến sớm ngày 3 tháng 9, tiếp tục gây xáo trộn lịch trình tàu và vận chuyển hàng hóa dọc bờ biển phía đông. Các chậm trễ này đã làm giảm số lượng tàu sẵn có và cản trở dòng chảy hàng hóa từ Trung Quốc đến người mua trong khu vực.
Các hạn chế vận tải này vì vậy đã làm tăng gánh nặng chi phí cho nhà bán qua cước vận chuyển tăng cao, đồng thời hạn chế dòng chảy hàng Trung Quốc vào Đông Nam Á. Tổ hợp này củng cố quan điểm giữ giá cao của người bán và là lý do bổ sung cho đợt tăng giá gần đây. Với việc Trung Quốc là nguồn cung PP lớn cho Đông Nam Á, việc vận chuyển bị gián đoạn kéo dài có thể tác động mạnh hơn mức tương ứng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường khu vực.
Liệu nhà bán Trung Quốc có thể giữ vững mặt bằng giá cao?
Liệu các nhà cung ứng Trung Quốc có thể duy trì giá cao hơn tại Đông Nam Á vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ. Nguồn cung khan hiếm tại Trung Quốc, cước vận tải tăng và giá nguyên liệu đầu vào vững chắc đang là lý do mạnh mẽ giúp các nhà bán bảo vệ mức tăng giá, đồng thời vị trí chi phối của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng homo-PP khu vực càng tăng thêm sức nặng.
Trung Quốc vẫn là nhà cung cấp homo-PP lớn nhất cho Đông Nam Á kể từ 2024, theo thống kê ChemOrbis Stats Wizard. Chỉ trong bảy tháng đầu năm 2026, lượng homo-PP xuất khẩu cộng dồn từ Trung Quốc đã vượt 800.000 tấn, tương đương gần 90% tổng lượng xuất sang khu vực này của Trung Quốc năm 2025. Con số này cũng vượt xa so với Ả Rập Xê Út ở mức khoảng 183.000 tấn và Hàn Quốc khoảng 138.000 tấn, cho thấy vai trò then chốt của nguồn hàng Trung Quốc trong việc đáp ứng nhu cầu homo-PP của Đông Nam Á.
Tuy nhiên, người mua vẫn do dự trước mức giá cao, chủ yếu giới hạn mua vào các nhu cầu thiết yếu ngắn hạn trong bối cảnh nhu cầu cuối cùng yếu. Điều này tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa kỳ vọng giá của nhà bán và sự chấp nhận của người mua, cho thấy dù nhà cung ứng Trung Quốc có thể thử nghiệm mức giá cao hơn trong ngắn hạn, khả năng duy trì đợt tăng tiếp theo và thực hiện giao dịch thực chất vẫn sẽ phụ thuộc vào việc các hạn chế nguồn cung có nghiêm trọng đủ để vượt qua sự kháng cự kéo dài từ phía nhu cầu hay không.
