Theo Chỉ số Giá ChemOrbis, giá bình quân hàng tuần của PP homo raffia và injection nhập khẩu đã đạt mức cao nhất kể từ đầu tháng 6 trong tuần kết thúc vào ngày 2 tháng 10, sau khi tăng cộng dồn khoảng 30% trong gần ba tháng. Giá PP homo raffia nội địa còn ghi nhận mức tăng mạnh hơn, lên tới 37% trong cùng kỳ, với giá bình quân hàng tuần vươn lên mức cao nhất trong hơn năm tháng.
Ở phân khúc PE, giá bình quân hàng tuần của ba loại màng film nhập khẩu chủ đạo đã đạt mức cao nhất trong khoảng bốn tháng sau khi tăng khoảng 27-31% trong ba tháng vừa qua. Giá nội địa cũng tăng mạnh, với mức tăng cộng dồn khoảng 21-41% từ giữa tháng 7. Màng phim LDPE ghi nhận mức tăng thấp nhất, một phần do bắt đầu đợt tăng giá từ xuất phát điểm tương đối cao, khiến mức bình quân hàng tuần hiện tại ở quanh mức cao nhất trong ba tháng. Trong khi đó, màng phim HDPE và LLDPE đã vươn lên mức cao nhất kể từ cuối tháng 4, thu hẹp mức chênh lệch so với mức chiết khấu kỷ lục thiết lập vào tháng 4 xuống còn 1-4%.
Chi phí cao, nguồn cung tương đối hạn chế tiếp tục giữ thị trường ổn định
Chi phí nguyên liệu đầu vào cao và nguồn cung hạn chế tiếp tục tạo nền tảng chắc chắn cho thị trường. Giá dầu thô tương lai biến động mạnh trong tuần qua trước những diễn biến liên quan đến xung đột Mỹ-Iran, nhưng nhìn chung vẫn ở mức cao, với Brent bình quân khoảng 103 USD/thùng trong tuần, theo ChemOrbis Price Wizard. Propylene giao ngay tại khu vực tăng nhẹ lên mức cao nhất trong khoảng 4,5 tháng, trong khi ethylene có sụt giảm nhẹ trong ba tuần gần đây nhưng nhìn chung vẫn duy trì ở mức cao.
Chi phí vận chuyển cũng là một yếu tố hỗ trợ thị trường, khi các thành viên thị trường báo cáo vừa phải chịu phí vận chuyển cao hơn vừa gặp khó khăn trong việc đặt chỗ trên tàu. Trong khi đó, nguồn cung hạn chế từ các nhà sản xuất Trung Đông tiếp tục củng cố niềm tin của người bán, đặc biệt ở phân khúc PE. Nguồn cung PP cũng bị thắt chặt hơn nữa do không có thêm chào hàng mới từ Trung Quốc trong kỳ nghỉ Quốc khánh Trung Quốc ngày 1-7 tháng 10, tạm thời loại bỏ một nguồn cung quan trọng khỏi thị trường Việt Nam.
Nhu cầu trầm lắng cản trở đà tăng của thị trường
Tuy nhiên, nhu cầu yếu ở các chuỗi ngành hạ nguồn vẫn là trở ngại lớn nhất đối với triển vọng hồi phục mạnh hơn của thị trường. Nhiều tháng tăng giá mạnh đã làm khoảng cách giữa yêu cầu lợi nhuận của người bán và khả năng chi trả của người mua ngày càng lớn. Do đó, người mua ngày càng miễn cưỡng chấp nhận các chào giá cao hơn, một số trì hoãn mua vào, số khác chủ động chuyển sang các nguồn hàng giá thấp hơn nếu điều kiện kỹ thuật cho phép. Điều đó khiến các nhà cung cấp ngày càng gặp khó khăn trong việc chuyển hóa áp lực tăng giá đầu vào và nguồn cung eo hẹp thành các đợt tăng giá mới.
Chào giá PE Saudi gặp phải sự kháng cự mạnh mẽ hơn từ phía người mua
Sự kháng cự đặc biệt rõ rệt sau khi các chào giá PE tháng 10 tăng từ một nhà sản xuất lớn của Saudi Arabia được công bố, với mức tăng lên tới ba chữ số. Một nhà kinh doanh cho biết: “Chào giá của nhà sản xuất lớn Saudi này quá cao để chấp nhận, do đó chúng tôi bỏ qua và đang tạm thời đứng ngoài thị trường.”
Một nhà sản xuất khác của Saudi cũng nâng giá chào mới cho LLDPE và HDPE vào Việt Nam thêm 20-80 USD/tấn, với kế hoạch giao hàng cho tháng 1 và 2, dự kiến chỉ nhận sau Tết Nguyên đán, làm tăng đáng kể yếu tố thời gian chờ nhận hàng trong quyết định mua của người mua, bên cạnh những bất định về chi phí vận chuyển.
Tuy nhiên, nhà sản xuất Saudi này không hoàn toàn bị loại khỏi thị trường. Một thương nhân đã mua vào một số hàng do thương hiệu nổi tiếng và nhu cầu phải đảm bảo nguồn cung cho một số khách hàng nhất định. Tuy nhiên, người mua lưu ý rằng bất kỳ chi phí vận chuyển bổ sung nào cũng sẽ được chuyển cho người mua. Một nhà sản xuất khác cũng chia sẻ: “Chúng tôi từ chối các chào giá mới của nhà sản xuất do người mua lại phải gánh rủi ro về chi phí vận chuyển.” Ông nói thêm rằng nguồn cung HDPE từ nhà sản xuất này hiện khá hạn chế, nhưng vẫn ưu tiên quan sát thêm diễn biến thị trường.
Người mua ưu tiên nguồn hàng giá rẻ hơn
Trong bối cảnh giá duy trì ở mức cao, nhiều nhà sản xuất ngày càng ưu tiên tìm kiếm các nguồn hàng giá rẻ hơn để kiểm soát chi phí đầu vào. Một nhà sản xuất cho biết: “Chào giá từ Trung Đông đã lên quá cao, buộc chúng tôi phải chuyển một phần sang hàng từ Trung Quốc và Mỹ.” Tuy nhiên, do hạn chế về chất lượng nên ông vẫn phải trộn thêm một phần nguyên liệu Trung Đông vào sản xuất. Ông bổ sung rằng nhu cầu đối với thành phẩm của mình vẫn ổn định do khách hàng tăng đơn đặt hàng, lo ngại nguy cơ giao hàng chậm và giá tiếp tục tăng, nhưng ông vẫn duy trì lượng tồn kho ở mức thấp do lo ngại rủi ro điều chỉnh giá.
Áp lực chi phí thậm chí còn lớn hơn với các nhà sản xuất có ít lựa chọn nguyên liệu. Một nhà sản xuất cho biết nguyên liệu loại prime đã trở nên quá đắt đỏ, và ông đã chuyển sang sử dụng nguyên liệu off-grade và tái chế khi có thể. Theo nhà sản xuất này, một số doanh nghiệp sản xuất buộc phải ngừng hoạt động vì không thể chịu đựng chi phí đầu vào cao hơn hoặc không chuyển được phần tăng giá đó cho khách hàng.
Đối với các doanh nghiệp mà khách hàng áp đặt tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt, việc chuyển sang nguyên liệu thay thế không phải lúc nào cũng khả thi. Một nhà sản xuất khác nhận xét: “Chúng tôi không thể dùng nguyên liệu off-grade do yêu cầu của khách hàng, nên chỉ mua mỗi khi thật sự cần thiết.” Xu hướng mua nhỏ giọt này đã trở thành chiến lược phòng vệ phổ biến, giúp người mua chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất ngắn hạn mà không phải tích trữ tồn kho lớn ở mức giá cao kỷ lục như hiện nay.
